Witamina A często jest określana retinolem, beta-karotnem, akseroftolem oraz prowitaminą A. Jest to ważny mikroskładnik diety, który wpływa na nasze prawidłowe widzenie, jak i stan naszej skóry. Już w starożytności wiedziano, że niedobór tej witaminy może prowadzić do tak zwanej kurzej ślepoty. W jakich produktach jest najwięcej witaminy A? Co jeść, by zniwelować jej niedobór?

Witamina A oraz jej pochodne jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania wielu procesów zachodzących w organizmie. Należy do grupy związków rozpuszczalnych w tłuszczach, stąd jej wchłanianie jest możliwe w obecności kwasów tłuszczowych. Bierze ona udział w procesach widzenia. Jej niedobór może prowadzić do zaburzeń widzenia po zmroku. Ponadto witamina A jest silnym przeciwutleniaczem, dzięki czemu przeciwdziała procesom starzenia się. Pobudza produkcję włókien kolagenowych, przyczyniając się do poprawy elastyczności skóry. Witamina A pobudza szpik kostny do produkcji czerwonych krwinek, a także odpowiada za produkcję hormonów steroidowych. To sprawia, że witamina A ma duży wpływ na poprawę płodności, a także dobrze wpływa na rozwój płodu.

Gdzie występuje witamina A – jaka dieta?

Witamina A, beta-karoten i inne karotenoidy znajdują się przede wszystkim w owocach i warzywach. Najlepszym źródłem witaminy A jest marchew, którą najlepiej spożywać na surowo. Znajdziemy ją również w szpinaku, papryce, pomidorach, wiśniach, pomarańczach. Witamina A występuje również w brzoskwiniach. Duże ilości beta-karotenu, czyli prowitaminy A, znajdują się w owocach dzikiej róży. Dostarczenie organizmowi odpowiedniej ilości witaminy A, nie jest trudne. Wystarczy kilka razy dziennie jeść owoce i warzywa.

Witamina A znajduje się również w produktach pochodzenia zwierzęcego. Największą jej zawartość znajdziemy w: wątróbce wołowej, ale także jajach, mleku, rybach (m.in. śledziu, łososiu i tuńczyku). Dodatkowo witaminę A można suplementować, przyjmując odpowiednie preparaty. Musimy jednak pamiętać, że przyjmowanie dużych dawek retinolu i jego pochodnych z lekami przeciwzakrzepowymi, może zwiększać ich działanie. Stężenie witaminy A we krwi może zwiększać przyjmowanie doustnej antykoncepcji.

Objawy niedoboru witaminy A

Normy spożycia witaminy A, według zalecanego spożycia (RDA) określone są na poziomie 900 µg i 700 µg w przypadku kobiet. Zwiększone zapotrzebowanie dotyczy kobiet ciężarnych i w okresie laktacji. Niedobór witaminy A, czyli hipowitaminoza A , może skutkować wieloma niebezpiecznymi dla zdrowia konsekwencjami, zwłaszcza związanymi z zaburzeniami widzenia. Niedobory tej witaminy mogą prowadzić do kurzej ślepoty, czyli zaburzeń widzenia po zmierzchu. Może również prowadzić do zespołu suchego oka.

Problem niedoboru witaminy A widoczny jest również na skórze. Staje się ona mniej jędrna i traci swoją elastyczność. Dzieje się tak na skutek upośledzenia produkcji fibroblastów i włókien kolagenowych. W konsekwencji mogą pojawić się zmarszczki, a także także przesuszenia skóry, która stanie się podatna na uszkodzenia. Brak witaminy A sprawia, że rany goją się zdecydowanie wolniej. Ze względu na swoje cenne właściwości, retinol i jego pochodne wykorzystuje się w leczeniu wielu chorób skórnych, takich jak trądzik, łuszczyca i AZS.

Witamina A wpływa także na funkcje i stan nabłonka narządów wewnętrznych. Złuszczanie nabłonków może powodować powstawanie kamieni w drogach żółciowych czy moczowych. Przy niedoborze tej witaminy pojawiają się częste infekcje. Związane jest to z obniżeniem odporności i uszkodzeniem układu odpornościowego. Na niedobór witaminy A szczególnie wrażliwa jest tkanka płucna, co prowadzi do częstych infekcji dróg oddechowych, a to w konsekwencji prowadzi do nawracających zapaleń płuc czy oskrzeli. Innymi skutkami niedoboru witaminy A są zaburzenia płodności czy mineralizacja kości.